Ik ben ongeveer 170 mijl noordelijker gekomen in 5 dagtochten. Meestal zat de noordenwind mij dwars en moest ik motoren of met lange slagen scherp aan de wind zeilen. Soms was de wind te zwak om er iets aan te hebben en soms hard genoeg om twee reven zetten. Alleen vandaag, de laatste etappe naar Leixões, kon ik de laatste uren lekker met ruime wind zeilen, maar dan wel weer in de motregen. De etappes daarvoor gingen via Cascais, Peniche, Nazaré, Figuera da Foz en Aveiro – allemaal plaatsen die ik op de heenweg al bezocht had. Cascais maakte op mij een minder leuke indruk dan op de heenweg, omdat het vol zat met toeristen en dan vind ik het moeilijk om nog van de stad te genieten. Nazaré daarentegen vond ik nu veel leuker. Er stond een kille wind en de toeristen liepen niet massaal over de boulevard.Nazaré naderde ik dubbelgereefd met 20 knopen wind en dan wil ik op een onstuimige zee niet het grootzeil opdoeken op een stuiterende boot. Dat moet als het even kan in de voorhaven. De voorhaven is daarvoor net groot genoeg, krap 200 meter breed, maar zoiets vind ik spannend solo-zeilend. Ik moet de boot in de wind draaien en net genoeg gas geven om de neus in de wind te houden op de stuurautomaat, zonder te snel aan de overkant te zijn; dan het zeil naar beneden trekken, want met zo’n wind valt het niet vanzelf naar beneden; dan het zeil vastbinden op de giek en daarmee klaar zijn voordat de boot aan de overkant is. Het lukt altijd wel, maar het is wel stressen.
De katten hebben het een stuk relaxter. In veel havenplaatsen heb ik gezien dat mensen een schuilhok maken voor de zwerfkatten en er voer en water bij zetten. Hier is het heel officieel en kennelijk van overheidswege. Het zal me niet verbazen als de katten dan bij gelegenheid gesterisileerd worden, maar het fijne weet ik er niet van.

Ik ben in Nazaré een dag gebleven vanwege de stevige tegenwind en ben onder andere wezen kijken naar de beroemde surfspot, waar de oceaangolven pas vlak bij de kust tegen de ondiepte aanlopen en afgeremd worden en daardoor enorm in hoogte groeien. Het filmpje heb ik een dag later gemaakt toen ik er langs voer. Buiten de brandingzone heb je totaal geen last van de (dan nog) lange golven, maar je moet er niet aan denken dat je erin komt met je boot.

Het vervelende is dat ik daar de etappe van Nazaré naar Figuera da Foz juist wel de hele tijd aan moest denken. Veel Portugese havens hebben een ondiepe toegang en de havenautoriteiten bepalen of het vanwege de golven verantwoord is om in en uit te varen. Zo niet dan stellen ze een verbod in en dat wordt op een website gepubliceerd. Voor Figuera da Foz -als enige- stond al dagenlang een verbod om er in of uit te varen met een boot van minder dan 11 meter lang. De Arcadia is 11,2 meter dus het verbod gold niet voor mij. Maar ik vond het wel spannend wat ik aan zou treffen. Ik had allerlei scenario’s in mijn hoofd, uiteenlopend van de situatie inschatten en zo nodig mijn kans afwachten en dan op een geschikt moment zo snel mogelijk naar binnen, tot er vanaf zien en 35 mijl doorvaren naar de volgende haven, die ik dan in het donker zou bereiken.
Het heeft ook wel iets, zo’n uitdaging, want als je die alsmaar uit de weg gaat leer je de grenzen van je boot en van jezelf niet kennen. Maar een tikje zenuwachtig was ik wel. Ik had in elk geval de kajuit afgesloten om te zorgen dat er geen water binnen zou komen.

Ik heb de haven genaderd via de aanbevolen route vanuit het zuidwesten en van veraf zag ik de golven al breken buiten, maar ook binnen de ingang, nabij het noordelijke havenhoofd. Bij het zuidelijke havenhoofd waren ze wel hoog, maar braken ze niet. Ik ben dus in de zuidelijke helft van de haveningang naar binnen gevaren en dat ging eigenlijk heel makkelijk. Ik concludeerde dat ik me voor niets zenuwachtig had gemaakt.Daar ging ik anders over denken toen ik bij het havenkantoor hoorde dat de boot die nogal gehavend bij de tanksteiger lag, diezelfde middag gekapseisd was bij de haveningang – een boot van 14 meter! De tweekoppige bemanning was overboord gespoeld, maar gelukkig later gered door een visser en met onderkoeling afgevoerd naar het ziekenhuis. Een zeilboot is zo gemaakt dat hij weer rechtop komt en deze boot is door een reddingsboot later naar binnen gesleept. De buiskap is eraf gerukt, zonnepaneel verdwenen, bijboot uit de davids getrokken. Dat is de buitenkant, binnenin zal wel een laagje zeewater staan en zal het wel een puinhoop zijn.

Uit de track van de boot blijkt dat ze niet de aanbevolen aanvaarroute hebben genomen, maar rechtstreeks vanauit het noordwesten op de noordpier af zijn gevaren, waar ik van een afstand al de problemen kon zien.

Toch was ik er niet gerust op toen ik de volgende ochtend weer uitvoer. De havenmeester drukte mij op het hard om bij de noordpier weg te blijven en dat had ik zelf ook al bedacht. Ook adviseerde hij om goed naar de golven te kijken, soms heb je een aantal hoge golven en dan daarna een aantal veel lagere. Dat laatste besloot ik inderdaad te doen. Ook had ik opnieuw de kajuit afgesloten en mezelf met een life-line aan een vast punt in de kuip vastgemaakt.

Omdat ik nu de golven tegemoet voer leken ze sowieso al hoger en steiler. Ik wachtte mijn kans af en voer toen met fikse vaart naar buiten. Helaas is van veraf slecht te zien hoe hoog een golf is en ze komen snel. Ik zat nog middenin de uitgang toen er een golf oprees tot een steilte zoals ik nog nooit gezien had, en een hoogte tot dicht bij de eerste zaling. Ik dacht maar één ding: ik moet er overheen zijn voordat die breekt, dus heb ik maximaal gas gegeven en alsof het dagelijkse kost is wipte de Arcadia soepel over de golftop. Na deze ene golf was er niets meer aan de hand, maar ik had meer dan een uur nodig om de overtollige adrenaline af te laten vloeien. Dat was eergisteren, maar die golf staat nog op mijn nietvlies gebrand.

Vandaag zijn de golven in de loop van de dag weer toegenomen. Dat komt niet door de lokale wind, maar door stormen ver weg. Nu mag je de havens van Figueira da Foz en Aveiro niet meer in met een boot van minder dan 35 meter. Ik weet waarom.

Nu lig ik voor anker in de voorhaven van Leixões, een voorstad van Porto. Morgen ga ik de haven in en morgenavond laat arriveert Marco, die met mij terugzeilt naar Nederland. Dan wordt het zeilen weer wat relaxter en gezelliger.

Aveiro